Στις 28 Νοεμβρίου 1912 ο Ισμαήλ Κεμάλ ανακήρυξε την αλβανική ανεξαρτησία στην Αυλώνα, δημιουργώντας ένα πολιτικό τετελεσμένο στη Βαλκανική. Η ανακήρυξη δεν συνεπαγόταν τη διεθνή αναγνώριση του νέου κράτους ούτε την οροθέτηση των συνόρων του, καθώς η εξουσία της «Κυβέρνησης της Αυλώνας» περιοριζόταν στις περιοχές Αυλώνας–Βερατίου–Λούσνιας. Ταυτόχρονα, μεγάλα τμήματα των διεκδικούμενων από τους Αλβανούς περιοχών (βιλαέτια Σκόδρας και Ιωαννίνων και μέρος του βιλαετίου Κοσόβου) βρίσκονταν ήδη υπό τον έλεγχο της Ελλάδας, της Σερβίας και του Μαυροβουνίου από τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο.

Η ίδρυση αλβανικού κράτους αποφασίστηκε επίσημα με τη Συνθήκη του Λονδίνου (17 Μαΐου 1913). Βάσει του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου (11 Αυγούστου 1913), η οροθέτηση των συνόρων ανατέθηκε σε δύο διεθνείς επιτροπές (μία για τα βόρεια και μία για τα νότια σύνορα), έχοντας ως μόνο κριτήριο για τη χάραξή τους τη γλώσσα που μιλούσαν οι κάτοικοι κατ’ οίκον. Το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (17/30 Δεκεμβρίου 1913) επικύρωσε τις αποφάσεις της Επιτροπής οροθέτησης των νότιων (ελληνοαλβανικών) συνόρων.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, στα εδάφη που είχαν παραχωρηθεί στην Αλβανία διεξάχθηκαν στρατιωτικές επιχειρήσεις τόσο από τις Κεντρικές Δυνάμεις όσο και από τις δυνάμεις της Entente. Μετά το τέλος του πολέμου, επανήλθε εκ νέου στο προσκήνιο το θέμα της χάραξης των αλβανικών συνόρων. Η Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη της 9ης Νοεμβρίου 1921 επιβεβαίωσε τα σύνορα του 1913, αναθέτοντας σε διεθνή επιτροπή τη χάραξη της οροθετικής γραμμής. Τα αποτελέσματα των εργασιών της επιτροπής αυτής επικυρώθηκαν με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (27 Ιανουαρίου 1925) και το τελικό κείμενο υπογράφηκε στο Παρίσι, στις 30 Ιουλίου 1926.

Τα ισχύοντα ελληνοαλβανικά σύνορα έχουν καθοριστεί βάσει των ανωτέρω συμφωνιών.

  • Το τμήμα της συνοριακής γραμμής ακρωτήριο Στύλος του όρμου Φτελιάς–Πούλια–Τσαμαντάς–Μακρύκαμπος–Νέμερσκα–Γράμμος οροθετήθηκε με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας του 1913.
  • Το τμήμα ανάμεσα στις κοιλάδες των ποταμών Δρίνου και Αώου μέχρι τις Πρέσπες διευθετήθηκε από την Επιτροπή χάραξης των ελληνοαλβανικών συνόρων του 1921.

Αναλυτικά τα ελληνοαλβανικά σύνορα περιγράφονται στο Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας του 1925.

Σπύρος Γαστεράτος, Αθανάσιος Συροπλάκης
Μεταπτυχιακοί Φοιτητές ΑΠΘ

Ελληνικα